ذبيح الله صفا

1166

تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى )

3 - على بن حامد على بن حامد بن ابى بكر « 1 » اصلا از مردم كوفه بود كه در قرن ششم و هفتم هجرى مىزيست . مدتى طولانى از اوايل عمرش در زادگاه وى سپرى شد و سپس در عهد فرمانروايى ناصر الدين قباچه رهسپار ناحيهء سند گرديد . ناصر الدين قباچه ، چنان كه پيش ازينها ديده‌ايم ، بعد از وفات قطب الدين آيبك در سال 607 هجرى يكى از مدّعيان جانشينى او بود و مولتان و ولايت سند را تا لب دريا در تصرّف داشت و عاقبت بر اثر تجاوزات رقيب تواناى خود شمس الدين التتمش كه او هم از مماليك غورى و مدعى جانشينى قطب الدين آيبك بوده ، در سال 624 ه بعد از شكست و انخذال خود را در سند غرق كرد . مستقرّ حكومت ناصر الدين قباچه شهر « اچه » بود و على بن حامد بعد از جلاى وطن بدانشهر رفته در كنف حمايت شرف الملك رضى الدّين الاشعرى و پسرش عين الملك فخر الدين حسين الاشعرى وزير ناصر الدين قباچه درآمد . على بن حامد بعد از توطّن در ناحيهء سند بفكر افتاد تا كتابى را كه بعد از فتح سند بدست محمد بن قاسم ثقفى پسر عم حجّاج بن يوسف ، بوسيلهء مؤلف ناشناخته‌يى به عربى تأليف شده بود ، از عربى بپارسى درآورد . اين كتاب در اختيار خاندان ثقفى سند يعنى بازماندگان فاتح مذكور بود و قاضى اسمعيل بن على الثقفى قاضى بكهر آن را از پدران خويش به ارث داشت . على بن حامد در يكى از سالهاى بعد از 613 هجرى از « اچه » مستقرّ دولت ناصر الدين قباچه به « بكهر » رفت و در آنجا نسخهء عربى مذكور را يافت و آن را هم در

--> ( 1 ) - در تاريخ نظم و نثر فارسى تأليف مرحوم سعيد نفيسى ج 1 ، ص 151 اسم و نسب وى « محمد بن على بن حميد بن ابى بكر » ذكر شده است .